6 Жніўня
06.08.2018

Галоўнае, каб касцюмчык сядзеў. Выбіраем школьную форму з прадузятасцю

logo
Плануй свядома
98 0 50
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Адзіную школьную форму ў Беларусі адмянілі больш за 25 гадоў таму. Гэта рашэнне развязала рукі бацькам вучняў – з'явілася свабода выбару і самавыяўлення. І ў той жа час дадало галаўнога болю. Таму што звыклую школьную вопратку з шарсцяных і паўшарсцяных тканін сталі актыўна выцясняць сінтэтычныя касцюмы-сарафаны. Да гэтага часу «ненатуральнасць» тканін, з якіх масава шыецца дзіцячае і падлеткавае адзенне так званага дзелавога стылю, – прадмет для гарачых бацькоўскіх абмеркаванняў напярэдадні новага навучальнага года.

Ці настолькі страшная сінтэтыка як яе малююць і чым у першую чаргу трэба кіравацца пры выбары школьнага адзення, высвятляем разам з экспертам інфармацыйнага партала Здаровыя людзі, загадчыцай лабараторыі гігіены дзяцей і падлеткаў НПЦ гігіены Наталляй Грэкавай.

Няма вызначэння – няма патрабаванняў?

Разам з вызначэннем «школьная форма» з санітарных правілаў і нормаў зніклі і патрабаванні, што прад'яўляюцца менавіта да гэтага віду адзення. Зараз галоўным дакументам, які рэгламентуе патрабаванні да якасці і бяспекі адзення, у тым ліку таго, якое тэарэтычна можна выкарыстоўваць у якасці школьнага, выступае Тэхнічны рэгламент Мытнага саюза (Еўразійскага эканамічнага саюза) «Аб бяспецы прадукцыі, прызначанай для дзяцей і падлеткаў» (ТР МС 007/2011 ). Адным з ключавых момантаў гэтага дакумента, які ўступіў у сілу ў 2012 годзе, стала адсутнасць строгіх абмежаванняў па працэнтным змесце сінтэтыкі ў дзіцяча-падлеткавай вопратцы. За выключэннем вырабаў для нованароджаных і бялізны для дзяцей да года, якія павінны быць выраблены з 100-адсоткава натуральных тканін.

 
Наталля Грэкава
Загадчыца лабараторыі гігіены дзяцей і падлеткаў НПЦ гігіены
Строгія нормы, якія перш абмяжоўвалі працэнт дадання хімічных валокнаў у адзенне для дзяцей і падлеткаў, былі цалкам абгрунтаваныя. Але цяпер у гэтым няма неабходнасці. Сучасная сінтэтыка і сінтэтыка 10-20-гадовай даўніны – зусім розная па сваіх уласцівасцях і якасці.

Сучасная сінтэтыка, у адрозненне ад сваёй папярэдніцы, не рыпіць, не іскрыць, не ліпне да ног. Наадварот, развіццё тэкстыльнай прамысловасці дазволіла выпускаць тканіны, якія не саступаюць па якасці натуральным, а па некаторых уласцівасцях нават пераўзыходзяць іх. Адзенне з сінтэтыкі практычна не камечыцца, лёгка мыецца, хутка сохне, вылучаецца павышанай зносаўстойлівасцю, а значыць, даўжэй захоўвае «таварны выгляд» і больш даўгавечная. Гэта значыць максімальна адпавядае тым крытэрыям, якія пры выбары школьнага адзення маюць першаснае значэнне.

 
Наталля Грэкава
Загадчыца лабараторыі гігіены дзяцей і падлеткаў НПЦ гігіены
Такім чынам, цяпер пазначэнне на этыкетцы складу тканіны - гэта ўсяго толькі абавязковая інфармацыя для спажыўца пра тое, што ўваходзіць у склад вырабу. І меркаваць толькі па ёй добрае гэта адзенне ці дрэннае не зусім правільна.

Школьнае адзенне павінна дыхаць

Правільна, падкрэслівае Наталля Грэкава, уважліва чытаць этыкетку на ўпадабанай вопратцы. А менавіта: на ёй павінна быць паказана адпаведнасць вырабу ТР МС 007/2011 і/або размешчаны характэрны знак ЕАС (адзіны знак абарачэння). Гэта сведчыць пра тое, што выраб прайшоў неабходныя выпрабаванні для пацвярджэння патрабаванняў, што прад'яўляюцца да бяспекі прадукцыі для дзяцей і падлеткаў.

Да ліку такіх выпрабаванняў адносяцца:

  • даследаванні па арганалептычных паказчыках. Адзенне для дзяцей і падлеткаў у літаральным сэнсе не павінна быць «з душком»;
  • санітарна-хімічныя даследаванні. У залежнасці ад складу сыравіны самога матэрыялу, з якога выраблена адзенне, вызначаны спектр хімічных рэчываў, якія падлягаюць вызначэнню ў выцяжках з вырабаў. Акрамя таго, пры вытворчасці тканін (не толькі штучных і хімічных) выкарыстоўваюцца розныя кампаненты, якія надаюць тканінам пэўныя ўласцівасці (напрыклад, узмацняюць устойлівасць фарбавальніка або ўплываюць на шчыльнасць перапляцення нітак і г.д.). Гэта так званыя тэкстыльна-дапаможныя рэчывы (апрэты), да ліку якіх адносіцца ацэтальдэгід, фенол, вінілацэтат і г.д. Пры стварэнні пэўных умоў эксплуатацыі гэтыя рэчывы могуць вылучацца з тканіны. Калі яны толькі пачалі прымяняцца ў тэкстыльнай прамысловасці, алергічныя рэакцыі ў дзяцей былі даволі распаўсюджанай з'явай. Таму няякасная сінтэтычная вопратка доўга і ўпарта асацыявалася з высыпаннямі і нясцерпным свербам. Санітарна-хімічныя даследаванні, што праводзяцца ўрачамі-гігіеністамі, папярэджваюць падобныя рэакцыі. Адзенне, у якой вылучэнне апрэтаў перавышае дапушчальныя нормы, папросту не трапіць на прылаўкі крам;
  • таксікалагічныя даследаванні. Выяўляецца здольнасць гатовага вырабу аказваць мясцовае раздражняльнае дзеянне на скуру;
  • даследаванні параметраў фізічных фактараў. Даследуецца ўзровень напружання электрастатычнага поля (праславутае «іскрэнне» адзення з сінтэтыкі);
  • даследаванні на фізіка-гігіенічныя паказчыкі: гіграскапічнасць і паветрапранікальнасць.
 
Наталля Грэкава
Загадчыца лабараторыі гігіены дзяцей і падлеткаў НПЦ гігіены
Самыя важныя паказчыкі, якія кажуць пра тое, што гэта выраб будзе гігіенічна-правільным і камфортным – гэта паветрапранікальнасць і гіграскапічнасць. Яны паказваюць, наколькі дадзены выраб прапускае паветра і здольны ўбіраць вільгаць. Гэтыя выпрабаванні самыя жорсткія. Калі адзенне для дзяцей і падлеткаў, у тым ліку школьнае, не праходзіць выпрабаванні, то, часцей за ўсё, менавіта па гэтых паказчыках.

Тут важна запомніць, што нормы гіграскапічнасці і паветрапранікальнасці напрамую залежаць ад таго, да якога слою адзення і да якой узроставай групы адносіцца той ці іншы выраб.

Для адзення першага слою, якое мае непасрэдны кантакт са скурай (сподняя бялізна, панчошна-шкарпэткавыя вырабы і інш.) Гэтыя паказчыкі найбольш высокія, таму што асноўнае яе прызначэнне – здзяйсняць паветраабмен і ўбіраць непатрэбную вільгаць. Таму вы не знойдзеце ў продажы споднюю бялізну з 100-адсоткавага поліэстэру (не блытаць з футболкамі, купальнікамі і адзеннем для фітнесу!). Якога б высокага класа ні была сінтэтыка, у дадзеным выпадку яна не забяспечыць неабходную целу гіграскапічнасць для камфортнага нашэння.

А вось да адзення другога слою (якое мае абмежаваны кантакт са скурай – футболкі, блузкі, кашулі, спадніцы, штаны, сарафаны і г.д.) і трэцяга слою (вырабы на падкладцы, пінжакі, блэйзеры, курткі і г.д.) гэтыя паказчыкі больш лаяльныя.

 
Наталля Грэкава
Загадчыца лабараторыі гігіены дзяцей і падлеткаў НПЦ гігіены
У свой час было даказана, што на паветрапранікальнасць уплывае не склад тканіны, а тып і від валокнаў. Іншымі словамі, часам 100-працэнтная баваўняная тканіна за кошт шчыльнага перапляцення нітак можа саступаць па паветрапранікальнасці лёгкай і паветранай сінтэтыцы. Што ўжо казаць пра штучныя валокны (тая ж віскоза, напрыклад), якая дыхае і адводзіць вільгаць часта лепш, чым натуральныя матэрыялы.

Алгарытм дзеянняў пры выбары адзення для школы

Калі абстрагавацца ад асабістых пераваг у выбары (фасону, расфарбоўкі, крою і г.д.), наш эксперт прапануе кіравацца ўніверсальным алгарытмам дзеянняў пры выбары школьнага адзення.

  1. Здзяйсняйце пакупкі толькі ў месцах санкцыянаванага гандлю. Ні адна крама, што паважае сябе, не возьме на рэалізацыю тавар без дакументаў, якія пацвярджаюць яго якасць і бяспеку.
  2. Уважліва чытайце этыкеткі на вопратцы. На якасным вырабе абавязкова будзе размешчаны знак адзінага абарачэння прадукцыі на рынку дзяржаў-членаў Мытнага саюза (Еўразійскага эканамічнага саюза).
  3. Не саромейцеся спытаць дакументы на адпаведнасць адзення патрабаванням, што прад'яўляюцца да бяспекі прадукцыі для дзяцей і падлеткаў (для адзення імпартнай вытворчасці – сертыфікат або дэкларацыю пра адпаведнасць ТР МС, пасведчанне пра гігіенічную рэгістрацыю; для адзення айчыннай вытворчасці – сертыфікат або дэкларацыю пра адпаведнасць ТР МС).

Калі прадавец не можа ці адмаўляецца прад'явіць дакументы, а на этыкетцы няма інфармацыі, названай у пункце 2, то, безумоўна, вы рызыкуеце набыць няякасны і, што горш, небяспечны касцюм для свайго вучня.

  1. Не скідвайце з рахункаў індывідуальную непераноснасць і адчувальнасць. Ёсць дзеці, якія адчуваюць сябе вельмі няўтульна і некамфортна нават у супер-зручнай і бяспечнай з пункту гледжання гігіенічных нормаў вопратцы з сінтэтыкі. Таксама, як ёсць дзеці, схільныя да алергічных рэакцый на вырабы з натуральных тканін (у прыватнасці, ваўняныя).
  2. Прыслухоўвайцеся да меркавання свайго дзіцяці: падабаецца яму абраны касцюм ці не; наколькі камфортна ён сябе ў ім адчувае. Адзенне, якое яму давядзецца насіць 5 дзён у тыдзень на працягу навучальнага года, не павінна выклікаць непрыемных адчуванняў і дыскамфорту. Не забывайце, аднак, выконваць дрэс-код, прыняты ў навучальнай установе. У любым выпадку паспрабуйце зрабіць так, каб ужо адзенне дакладна не перашкодзіла вашаму вучню вучыцца, вучыцца і яшчэ раз вучыцца.

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

98 0 50

Член Беларускага саюза журналістаў. Лаўрэат прэміі Беларускага саюза журналістаў.
Наверх