29 Ліпеня
29.07.2019

Касавокасць і фізічная актыўнасць у дзяцей з парушэннем зроку

logo
Здароўе дзяцей
2 0 11
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

У папярэдняй частцы матэрыялу мы падрабязна спыніліся на тым, як развіццё камп'ютэрных тэхналогій адбіваецца на вастрыні зроку ў дзяцей і падлеткаў. Вынік несуцяшальны: кожны трэці беларускі школьнік мае тыя ці іншыя анамаліі рэфракцыі – блізарукасць (часцей за ўсё), дальназоркасць або астыгматызм. У сваю чаргу, дэфекты рэфракцыі з'яўляюцца спрыяльнай глебай для развіцця іншых паталогій органаў зроку. Напрыклад, афтальмолагі адзначаюць устойлівую тэндэнцыю апошніх гадоў да «сталеючай» касавокасці.

Як бескантрольнае баўленне часу за гаджэтамі і знясільваючая нагрузка на орган зроку літаральна зводзяць вочы ў «кучку», а таксама ці можна дзецям з дрэнным зрокам займацца фізкультурай і спортам высокіх дасягненняў, распавяла прафесар кафедры афтальмалогіі БелМАПА, доктар медыцынскіх навук, галоўны пазаштатны дзіцячы афтальмолаг Міністэрства аховы здароўя Вікторыя Красільнікава.

Касавокасць у дзяцей. «Пабочны эфект» гаджэтаў

Практычна ў кожнага 5-га дзіцяці (17%) зніжэнне глядзельных функцый, абумоўленае анамаліямі рэфракцыі, спалучанае з касавокасцю.

 
Вікторыя Красільнікава
Прафесар кафедры афтальмалогіі БелМАПА, доктар медыцынскіх навук, галоўны пазаштатны дзіцячы афтальмолаг Міністэрства аховы здароўя
Раней узнікненне дадзенай паталогіі было ўласцівае ўзроставай групе дзяцей ад 3 да 5 гадоў. Да 6 гадоў, г.зн. да моманту паступлення ў школу, як правіла, касавокасць атрымлівалася нівеліраваць альбо тэрапеўтычнымі, альбо хірургічнымі метадамі. Сёння мы выразна назіраем зрушэнне праявы касавокасці на больш старэйшы ўзрост – 6-8 гадоў. Прычым гэта –агульнасусветная тэндэнцыя.

Прычын з'яўлення касавокасці мноства, ад прыроджаных да набытых. Да апошніх адносяцца тыя, на якія можна ўплываць, папярэджваючы развіццё паталогіі.

 
Вікторыя Красільнікава
Прафесар кафедры афтальмалогіі БелМАПА, доктар медыцынскіх навук, галоўны пазаштатны дзіцячы афтальмолаг Міністэрства аховы здароўя
Возьмем, да прыкладу, гаджэты, якія нашы дзеці выкарыстоўваюць часцяком у неабмежаванай па часе колькасці. Цяпер не рэдкасць бачыць нават аднагадовага малыша, які есць пад мульцікі на планшэце ці ў яшчэ больш горшым выпадку – у мабільным тэлефоне.

Асноўнай прычынай сыходнай касавокасці (г.зн. той, якая ўзнікае з прычыны доўгатэрміновай і празмернай зрокавай нагрузкі на вочы) з'яўляецца павышаны стымул да канвергенцыі, тлумачыць эксперт. Калі мы глядзім у гаджэты або чытаем кнігі, нашы вочы паварочваюцца ўнутр. Калі вока ўвесь час знаходзіцца ў такім становішчы, дык унутраныя прамыя мышцы, якія паварочваюць яго ўнутр, трапляюць у стан напружання, не могуць расслабіцца і вярнуцца ў нармальнае становішча. Вока як быццам «закліньвае».

Асноўны стымул, які ўтрымлівае нашы вочы роўна, – гэта стымул галаўнога мозгу, скіраваны на тое, каб мы бачылі карцінку стэрэаскапічна. Калі мы глядзім зблізку, стэрэаскапічнасць губляецца. Звярніце ўвагу, што часам робяць дзеці, калі ім даводзіцца выконваць вялікую колькасць хатніх заданняў або шмат і доўга чытаць? Яны закрываюць далонькай адно вока і працягваюць працаваць.

Дзіця робіць гэта рэфлекторна, не задумваючыся. Чаму? Бо мышцы стаміліся і вачам балюча. Пакуль адно вока зачыненае, яно адпачывае. Пры выкарыстанні гаджэтаў дзіця «заліпае» на малюнак і папросту можа прапусціць сігнал мозгу пра дыскамфорт. У выніку мышцы спазмуюцца і застаюцца ў напружаным стане, вока звыкла паварочваецца ўнутр. Мозг нібыта вырашае: каб не было балюча, няхай вочы ўвесь час будуць у «кучку».

 
Вікторыя Красільнікава
Прафесар кафедры афтальмалогіі БелМАПА, доктар медыцынскіх навук, галоўны пазаштатны дзіцячы афтальмолаг Міністэрства аховы здароўя
Безумоўна, касавокасць не развіваецца за адзін дзень. Але, як правіла, дзеці, якія мелі нармальны зрок і не адносіліся да групы рызыкі па ўзнікненні анамалій рэфракцыі (а яшчэ горш, калі адносіліся), пры бескантрольным карыстанні гаджэтамі з узросту 1 года да 6-ці гарантавана будуць мець касавокасць.

Асноўнымі момантамі прафілактыкі набытай касавокасці з'яўляюцца правільная арганізацыя рэжыму зрокавай нагрузкі і адпачынку, строгі бацькоўскі кантроль за баўленнем часу дзіцем ля тэлевізара, камп'ютара, з планшэтам або смартфонам. І ўсё больш сусветных спецыялістаў у галіне афтальмалогіі выступаюць за тое, каб выкарыстанне гаджэтаў дзецьмі дашкольнага ўзросту было зведзенае да нуля.

Спорт зроку не перашкода

Яшчэ адно актуальнае пытанне: абмежаванні заняткаў фізкультурай і спортам для дзяцей з парушэннямі зроку.

Раней не выклікала сумневаў, што калі ў дзіцяці, напрыклад, блізарукасць, ён аўтаматычна трапляе ў групу па абмежаванні фізічных нагрузак і вызваляецца ад заняткаў фізкультурай. Але ўсё больш даследаванняў кажа пра тое, што гіпадынамія горш уплывае на развіццё міяпіі ў дзяцей, чым умераная актыўнасць і пасільныя фізічныя практыкаванні.

Спрыяльнае ўздзеянне на развіццё глядзельных функцый дзіцяці аказваюць так званыя цыклічныя фізічныя практыкаванні ўмеранай інтэнсіўнасці (пульс павышаецца не больш за 140 удараў у хвіліну):

  • бег;
  • плаванне;
  • хада на лыжах.

Невысокая фізнагрузка станоўча адбіваецца на гемадынаміцы і акамадацыйнай здольнасці вока (магчымасць выразнага бачання на розных адлегласцях). Гэта значыць, у прынцыпе школьныя заняткі фізкультурай не супрацьпаказаныя. Але, безумоўна, гаворка не ідзе пра спорт высокіх дасягненняў, падкрэслівае эксперт.

 
Вікторыя Красільнікава
Прафесар кафедры афтальмалогіі БелМАПА, доктар медыцынскіх навук, галоўны пазаштатны дзіцячы афтальмолаг Міністэрства аховы здароўя
Калі ў дзіцяці ўстаноўлена схільнасць да развіцця міяпіі, дык выкананне цыклічных практыкаванняў значнай інтэнсіўнасці (калі пульс павышаецца больш за 180 уд/хв), напрыклад, скачкі са скакалкай, акрабатычныя практыкаванні або на гімнастычных снарадах, могуць прывесці да ішэміі вока. Гэта стан, які захоўваецца працяглы час і пагаршае працаздольнасць цыліярнай мышцы, тым самым зніжаючы магчымасць дзіцяці да акамадацыі і працы на блізкай адлегласці. Гэта трэба ўлічваць.

Калі бацькі мараць аб прафесійнай спартыўнай кар'еры свайго дзіцяці, яны павінны першапачаткова клапаціцца пра тое, каб загадзя правесці яму пільны паглыблены кантроль органа зроку. Гэта неабходна, каб першапачаткова не прапусціць паталогіі і парушэнні ў рабоце глядзельнай сістэмы, якія могуць пагоршыцца пры інтэнсіўных занятках спортам. У адваротным выпадку, бывае вельмі крыўдна, калі дзіця дасягае ў спорце пэўных вышынь, але пры гэтым пачынае губляць зрок. І дарога на алімпійскія вяршыні аказваецца для яго закрытай.

Фота эксперта – Яўген Крэч.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

2 0 11

Член Беларускага саюза журналістаў. Лаўрэат прэміі Беларускага саюза журналістаў.
Глядзіце таксама
Наверх