17 студзеня
17.01.2019

Цудоўнае далёка, не будзь да мяне жорстка. Падлеткавы алкагалізм адымае будучыню

logo
Без алкаголю
155 0 26
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Да 20-гадовага ўзросту мозг дзяцей і падлеткаў знаходзіцца ў актыўнай стадыі развіцця, у ім фарміруюцца пастаянныя сувязі паміж нейронамі. Ад таго, наколькі яны трывалыя, залежыць здольнасць падлетка, а потым ужо і дарослага чалавека засвойваць, апрацоўваць і запамінаць інфармацыю, канцэнтраваць увагу, ставіць перад сабой мэты і дасягаць іх. І яшчэ шмат чаго іншага: арганізаванасць, уседлівасць, паводніцкія функцыі. Па вялікім рахунку, гэтыя гады, адведзеныя на ўсталяванне нервовых сувязяў, фарміруюць асобу юнага чалавека і шмат у чым прадвызначаюць будучыню. Алкаголь ж гэтыя працэсы парушае. Адпаведна, ставіць будучыню пад удар.

Пра тое, якую яшчэ небяспеку тоіць ужыванне алкаголю ў юным узросце, журналісту інфармацыйнага партала Здаровыя людзі распавёў вядучы навуковы супрацоўнік аддзела наркалогіі РНПЦ псіхічнага здароўя, кандыдат медыцынскіх навук, дацэнт Уладзімір Максімчук.

Чым маладзей, тым больш балюча

Мінулы год у наркалагічнай службе Беларусі быў адзначаны шэрагам станоўчых момантаў: беларусы ў цэлым сталі меней піць і гінуць ад выпадковых атручванняў алкаголем; больш за 13,5 тысячы чалавек з дыягназам «алкагольная залежнасць» знятыя з наркалагічнага ўліку з прычыны ўстойлівай рэмісіі (на працягу 1 года і больш).

Скарацілася і колькасць падлеткаў, афіцыйна зарэгістраваных наркалагічнай службай краіны. У апошнім выпадку станоўчая дынаміка нязначная – колькасць падлеткаў, якія п'юць, скарацілася ўсяго на 1,1%, і на ўліку застаюцца каля 15 тысяч непаўналетніх. Аднак гэта той выпадак, калі любыя зрухі патрабуюць каласальных намаганняў і велізарнай колькасці зацікаўленых у вырашэнні праблемы людзей. І таму нават мінімальны станоўчы зрух – на вагу золата.

 
Уладзімір Максімчук
Вядучы навуковы супрацоўнік аддзела наркалогіі РНПЦ псіхічнага здароўя, к.м.н., дацэнт
Ужыванне алкаголю ўяўляе асаблівую небяспеку і шкоду для дзяцей, падлеткаў і маладых людзей. Ці ведаеце вы, што 70 грамаў гарэлкі для 10-гадовага дзіцяці – смяротная доза? Чым меншае дзіця, тым меншая колькасць спіртнога прывядзе да атручвання. Больш-менш рэгулярнае ўжыванне алкаголю ў дзіцяча-падлеткавым ці юнацкім узросце практычна са 100-працэнтнай верагоднасцю скончыцца паталагічнай залежнасцю. Бо юны арганізм прывыкае да алкаголю ў 8 разоў хутчэй, чым дарослы. Падлеткавы алкагалізм мае, як правіла, больш злаякасныя формы цячэння і значна цяжэй паддаецца лячэнню.

Нездарма з медыцынскага пункту гледжання ўжыванне любых доз алкаголю катэгарычна проціпаказана ў дзіцячым і падлеткавым узросце (па стандарце СААЗ – да 18 гадоў уключна). Існуюць таксама прававыя, сацыяльныя і маральныя нормы, якія забараняюць або строга абмяжоўваюць піццё як мінімум да дасягнення паўналецця. Але што ў рэальнасці?

Чым чарка наша адгукнецца

 
Уладзімір Максімчук
Вядучы навуковы супрацоўнік аддзела наркалогіі РНПЦ псіхічнага здароўя, к.м.н., дацэнт
На жаль, масіраваная ў свой час рэклама, даступнасць па кошце алкаголю (у першую чаргу піва), адсутнасць у самым шырокім разуменні культуры піцця адбіліся на тым, што ў краіне паспела вырасці цэлае пакаленне людзей, якія злоўжываюць спіртным з юнага ўзросту. І пакуль тэндэнцыя піўнога буму не ідзе на спад. Не рэдкасць, на жаль, калі на афіцыйны ўлік да нарколагаў трапляюць дзеці ва ўзросце 10-12 гадоў.

Па выніках розных даследаванняў, частка дзяцей знаёміцца з алкаголем яшчэ будучы дашкольнікамі. У асноўнай масы алкагольны дэбют адбываецца ў сярэднім у 10-гадовым узросце. А ўжо да 17 гадоў смак спіртнога добра вядомы 80% падлеткаў на фоне яго перыядычнага ўжывання. Прычым устаноўлена, што больш за палову з іх упершыню паспрабавалі алкаголь у коле сям'і з падачы родных і блізкіх, дзве траціны – у кампаніі сяброў ці выпадковых знаёмых.

Не рэдкасць, калі дзіцяці падчас сямейнага застолля на фоне ўсеагульнага куражу і весялосці прапануюць паспрабаваць на смак, напрыклад, піўную пенку, зрабіць глыток «для настрою». Пры гэтым мала хто думае пра тое, што прыхільнасць да алкаголю заўсёды пачынаецца з першай спробы і ніколі – раптам, на роўным месцы.

Што тычыцца піва, яго роля ў алкагалізацыі дагэтуль недаацэньваецца: быццам бы слабы напой, утрымлівае малую дозу алкаголю, ап'яненне не абвальваецца як снег на галаву, а надыходзіць паступова. Аднак нават у дачыненні да дарослых піва нельга назваць бяскрыўдным напоем: яно ўтрымлівае дастатковую дозу этанолу, якая выклікае хваравітае прывыканне пры рэгулярным ужыванні, аказвае на арганізм таксічнае дзеянне.

У выпадку з дзецьмі і падлеткамі негатыўны эфект шматкроць узмацняецца. Псіхалагічная цяга да алкаголю як першы этап цяжкай хваробы развіваецца імкліва.

 
Уладзімір Максімчук
Вядучы навуковы супрацоўнік аддзела наркалогіі РНПЦ псіхічнага здароўя, к.м.н., дацэнт
Нават малыя дозы алкаголю негатыўна ўплываюць на фізічнае, разумовае, псіхічнае і палавое развіццё дзяцей і падлеткаў. Слабаалкагольныя спіртныя напоі – гэта стартавая пляцоўка да развіцця алкагалізму. Але страшней за ўсё тое, што хвароба ў такім юным узросце мае аддаленыя і доўгатэрміновыя наступствы, бо яна праяўляецца і зняважлівым стаўленнем да ўласнага здароўя, і забыццём іншых інтарэсаў (вучобы, спорту, сацыялізацыі, сямейных сувязяў, грамадскіх інтарэсаў і г.д.), здымае бар'еры нормы і маралі, што вядзе да супрацьпраўных дзеянняў, асацыяльных паводзінаў з усімі вынікаючымі наступствамі.

Мы не аднойчы пісалі пра тое, як ужыванне алкаголю б'е па здароўі чалавека, як незаўважна заваблівае ў пастку і апускае на самае дно, якіх каласальных намаганняў патрабуе перамога над хваробай і чаму не варта верыць сумнеўным міфам пра «бяспечнае ўжыванне».

Але ўсе намаганні ў супрацьстаянні распаўсюджванню падлеткавага алкагалізму з боку ўрачоў, псіхолагаў, духоўнікаў, грамадскіх арганізацый і сродкаў масавай інфармацыі, на жаль, не прынясуць належнага эфекту, пакуль стаўленне да «чыста сімвалічных» дозаў у сям'і застаецца лаяльным.

 
Уладзімір Максімчук
Вядучы навуковы супрацоўнік аддзела наркалогіі РНПЦ псіхічнага здароўя, к.м.н., дацэнт
Ёсць такая педагагічная аксіёма: дзіця выхоўваецца бацькоўскім прыкладам. Калі з ранніх гадоў дзіця бачыць, што алкаголь – гэта амаль «член сям'і», які суправаджае любыя застоллі, сустрэчы, святы і ўрачыстасці, ён забярэ гэты вопыт і ў сваё дарослае жыццё. Калі пасля цяжкага дня або тыдня бацька ці маці здымаюць стрэс спіртным, для дзіцяці бутэлька таксама будзе спосабам зняць напружанне, сысці ад праблем. Калі ў цэлым алкаголь у сям'і – гэта норма, дык за адсутнасцю іншай такую мадэль успрымання дзіця захавае на ўсё жыццё. І што горш – будзе перадаваць «у спадчыну».

Нялішне будзе нагадаць, што кожнае дзіця і падлетак мае права расці і развівацца ў бяспечным асяроддзі, абароненым, у тым ліку, ад негатыўных наступстваў ужывання алкаголю.

Больш пра тое, чаму з паслухмяных дзяцей вырастаюць залежныя ад алкаголю людзі, аб тонкіх псіхалагічных перадумовах да развіцця хваробы чытайце тут.

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

155 0 26

Член Беларускага саюза журналістаў. Лаўрэат прэміі Беларускага саюза журналістаў.
Глядзіце таксама
Наверх