20 Чэрвеня
20.06.2019

Вяртанне сябе. Як дапамагчы жанчыне справіцца з пасляродавай дэпрэсіяй

logo
SOS
91 0 14
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Недастаткова ведаць, якія прычыны вядуць да пасляродавай дэпрэсіі і як яе распазнаць на самых ранніх тэрмінах. Важна ўмець дапамагчы жанчыне выйсці з гэтага стану, вярнуць радасць мацярынства і такім чынам дапамагчы як мінімум дваім займець шчасце і псіхалагічнае здароўе – маме і малышу.

Як гэта зрабіць, журналісту інфармацыйнага партала Здаровыя людзі распавяла наш эксперт – Алена Каян.

Не бойцеся прызнацца ў слабасці. Бойцеся перагнуць палку

Перш за ўсё, неабходна дакладна зразумець: няма нічога саромнага ў тым, каб прызнацца ў сваім псіхалагічным і душэўным дыскамфорце пасля нараджэння дзіцяці, звярнуцца па кваліфікаваную дапамогу да ўрача. Менавіта стыгма ў адносінах да псіхіятрычнай дапамогі, якая захоўваецца ў нашым грамадстве дагэтуль, служыць галоўнай перашкодай для адэкватнай дапамогі жанчынам, якія маюць у ёй патрэбу.

 
Алена Каян
Урач-псіхатэрапеўт, загадчыца аддзялення Мінскага гарадскога цэнтра памежных станаў
На жаль, ва ўяўленні большасці псіхічнае нездароўе магчымае, толькі калі чалавек яўна неадэкватны. Многія жанчыны, баючыся асуджэння і кляйма «псіхічна хворы», баяцца звярнуцца па дапамогу. У выніку церпяць і яна, і дзіця. А калі, да таго ж, жанчына не знаходзіць падтрымкі і разумення з боку блізкіх, пагаршаюцца адносіны, і сітуацыя толькі пагаршаецца. Мала каму прыйдзе ў галаву «перахаджваць» запаленне лёгкіх. Але вось да расстройстваў псіхічнага здароўя стаўленне на парадак больш легкадумнае.

Між тым, жанчыне трэба і можна дапамагчы

Калі пасляродавая дэпрэсія працякае ў лёгкай форме, дэпрэсіўны эпізод заканчваецца праз 2-3 месяцы. Дапамога спецыяліста ў такім выпадку можа і не спатрэбіцца. Шмат у чым спрыяльны зыход без умяшання звонку залежыць ад асобасных асаблівасцяў жанчыны. У прыватнасці, калі яна мае добрыя копінг-стратэгіі (уменне выкарыстоўваць розныя прыёмы і спосабы, каб справіцца з цяжкімі, стрэсавымі сітуацыямі), уключае ўнутраныя рэсурсы і арганізуе прастору вакол сябе. Іншымі словамі, жанчына ўсімі даступнымі спосабамі адаптуецца да новай для яе сітуацыі, рытму і ладу жыцця: не саромеецца прасіць аб дапамозе ў блізкіх, дэлегаваць ім частку абавязкаў па дому ці догляду нованароджанага, умее абстрагавацца ад стэрэатыпаў, якія навязваюцца грамадствам.

 
Алена Каян
Урач-псіхатэрапеўт, загадчыца аддзялення Мінскага гарадскога цэнтра памежных станаў
На жаль, зараз літаральна культывуецца вобраз ідэальнай маці. У любога чалавека, па-за залежнасці ад яго сацыяльнага статусу, маюцца недахопы. Гэта нармальна. Так, у жанчыны пасля родаў у корані змяняецца жыццёвы ўклад, інакш расстаўляюцца прыярытэты. Даводзіцца задавальняць усе патрэбы дзіцяці. Але пры гэтым яна мае права на сон, адпачынак, нармальнае харчаванне. І яна мае права на памылкі. Галоўнае, каб яны не неслі шкоду і пагрозу ні яе здароўю і жыццю, ні здароўю і жыццю яе дзіцяці. Некаторым жанчынам і зусім неабходны пэўны час, каб у літаральным сэнсе палюбіць сваё дзіця. Гэта не кажа пра тое, што яны дрэнныя мамы. Але грамадствам навязваецца іншая думка. А пачуццё віны, у адрозненне ад любові і прыхільнасці, з'яўляецца ў адзін момант. І гэта не можа не адбівацца на эмацыянальным і псіхічным стане маці.

Муж, які разумее і дапамагае, – залаты білет для жанчыны, схільнай да пасляродавай дэпрэсіі. Чым больш ён бярэ ўдзел у клопатах аб нованароджаным, тым лягчэй жанчыне. Не столькі ў фізічным плане, колькі ў псіхалагічным. Яна такім чынам атрымлівае пацвярджэнне, што ёсць з кім падзяліць адказнасць за дзіця, а не несці яе аднаасобна.

Асаблівае значэнне мае здольнасць мужчыны кантэйнаваць эмоцыі жанчыны, г.зн. вытрымліваць яе эмацыянальны стан. Па першым часе пасля родаў яна не можа, як і раней, непадзельна належацьмужу, быць такой жа ўважлівай і сэксуальнай. Добра, калі мужчына гэта разумее. Яго задача – даць жанчыне час адаптавацца да новай ролі і адаптавацца самому.

Найбольш эфектыўны спосаб – даваць ёй і сабе магчымасць выгаварыцца, разумець і прымаць эмацыянальны стан, не прад'яўляць завышаныя патрабаванні і прэтэнзіі («хачу, каб усё было, як раней» – як раней усё роўна ўжо не будзе), не збіраць крыўды і недаказанасці. У такім выпадку літаральна за пару-тройку месяцаў сямейная сістэма прыйдзе ў норму, а жанчына з вялікай доляй верагоднасці верне сабе душэўны камфорт і псіхалагічную раўнавагу.

Аднак усё гэта справядліва ў адносінах да лёгкай формы дэпрэсіі. Калі прыкметы пасляродавай дэпрэсіі захоўваюцца даўжэй за месяц-два альбо маюць значную выяўленасць, актуальна гаварыць пра сярэднюю і цяжкую ступені расстройства, вызначыць якія можа толькі спецыяліст – псіхатэрапеўт ці псіхіятр. Па адэкватную дапамогу жанчына можа звярнуцца да псіхатэрапеўта ў паліклініку па месцы жыхарства, у любы медыцынскі цэнтр, дзе аказваюцца спецыялізаваныя псіхатэрапеўтычныя паслугі, ліцэнзаваныя Міністэрствам аховы здароўя. Дапамогу можна атрымаць таксама ананімна і на платнай аснове.

 
Алена Каян
Урач-псіхатэрапеўт, загадчыца аддзялення Мінскага гарадскога цэнтра памежных станаў
Ёсць некалькі метадаў лячэння пасляродавай дэпрэсіі: праца з псіхолагам або псіхатэрапеўтам без прызначэння лекавых сродкаў у лёгкіх выпадках. Калі стан сярэдняй ступені цяжкасці або цяжкі, дык абавязкова прызначаюцца лекавыя прэпараты. У цяжкіх выпадках пасляродавай дэпрэсіі або пасляродавага псіхозу, калі стан маці пагражае яе жыццю ці жыццю яе дзіцяці, паказаная шпіталізацыя.

Такім чынам, робім высновы. Каб дапамагчы жанчыне справіцца з пасляродавай дэпрэсіяй, неабходна:

  • забяспечыць ёй, наколькі гэта магчыма, паўнавартасны сон, рацыянальнае харчаванне, час «для сябе», узяўшы частку абавязкаў па дому і догляду дзіцяці;

  • даваць магчымасць жанчыне выгаварыцца, умець слухаць і чуць яе;
  • не прад'яўляць да яе завышаных патрабаванняў у сувязі з новай для яе роляй, не культываваць вобраз ідэальнай маці, як адзіна правільны і магчымы;
  • праяўляць шчырыя спагаду і зацікаўленасць у эмацыянальным стане жанчыны;
  • па магчымасці не пакідаць яе адну, хаця б у першыя месяцы пасля родаў. Менавіта ў гэты час жанчына найбольш эмацыянальна і псіхалагічна ўразлівая. Але часта для здабыцця душэўнай раўнавагі ёй неабходна ведаць і адчуваць падтрымку блізкіх: не бойся, мы побач, мы справімся, бо мы ўсе можам. Мы – галоўнае слова;

  • калі ўсе вышэйпералічаныя спосабы не прыносяць жанчыне палёгкі, не паварочваюць яе настрой і паводзіны ў пазітыўнае рэчышча, неабходна мякка, але настойліва прапанаваць ёй дапамогу кваліфікаванага ўрача.

Важна памятаць: здаровая маці – шчаслівы малыш.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

91 0 14

Член Беларускага саюза журналістаў. Лаўрэат прэміі Беларускага саюза журналістаў.
Наверх