12 студзеня
12.01.2020

Як не нашкодзіць сэрцу ў сталым узросце. Простыя парады ад эксперта

logo
Тэхагляд арганізма
132 0 15
Памер шрыфта:
  • A
  • A
  • A

Найбольш частая праблема, з якой сутыкаюцца людзі ў сталым узросце, – развіццё хранічнай сардэчнай недастатковасці. Гэта звязана як з працэсамі інвалюцыі, якія адбываюцца ў арганізме з узростам, так і з ладам жыцця, спадчыннасцю, псіхаэмацыянальным статусам чалавека. Развіццю хранічнай сардэчнай недастатковасці таксама спрыяюць хранічныя захворванні, напрыклад, артэрыяльная гіпертэнзія і атэрасклероз.

Сэрца. Сардэчная недастатковасць у сталых людзей.

Хваробы сэрца і сасудаў займаюць найбольшую вагу ў структуры ўсіх выпадкаў захворвання сталых людзей. Яны ж пераважаюць сярод прычынаў заўчаснай смяротнасці людзей сталага ўзросту.

Як правіла, для кампенсацыі стану і для таго, каб падтрымліваць работу сэрца ў нармальным рытме, сталым людзям даводзіцца прымаць шмат лекавых сродкаў. Часам іх колькасць можа складаць некалькі прэпаратаў адначасова. З аднаго боку, падобная тэрапія – дапамога арганізму, з другога – істотная нагрузка, асабліва на страўнікава-кішэчны тракт, печань і ныркі.

Сэрца. Хваробы пажылых. Як скараціць колькасць лекаў.

Як скараціць колькасць лекавых сродкаў? Ці магчыма гэта, нават пры наяўнасці хранічнай сардэчнай недастатковасці? Як дапамагчы свайму сэрцу? Як правільна прымаць лекі, калі іх шмат? На гэтыя і іншыя пытанні адказала эксперт інфармацыйнага партала Здаровыя людзі, галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця) Людміла Жылевіч.

Прычыны хранічнай сардэчнай недастатковасці

Хранічная сардэчная недастатковасць – гэта аслабленне скарачальнай функцыі сэрца, якое прыводзіць да перагрузкі яго аддзелаў або метабалічных парушэнняў у міякардзе. Асноўныя прыкметы захворвання – кашаль і дыхавіца, стомленасць, цяжкасць дыхання, ацёк лёгкіх, ацёк ног.

Сардэчная недастатковасць. Ацёкі ног у сталых.

Прычына падобных зменаў сардэчнай мышцы, як мы ўжо адзначалі вышэй, – інвалюцыя ўсіх сістэмаў арганізма ў выніку яго старэння, а таксама наяўнасць тых ці іншых хранічных захворванняў. Фактарамі рызыкі таксама з'яўляюцца:

  • спадчыннасць;
  • псіхаэмацыянальнае перанапружанне і няўменне пераадольваць стрэс;
  • нерацыянальнае харчаванне;
  • залішняя вага;
  • маларухомы лад жыцця і нізкая фізічная актыўнасць;
  • курэнне;
  • празмернае спажыванне алкаголю;
  • узрост і некаторыя іншыя біялагічныя паказчыкі;
  • псіхаэмацыянальнае здароўе.

Хранічная сардэчная недастатковасць.

Прыём лекавых сродкаў для людзей з хранічнай сардэчнай недастатковасцю – магчымасць падоўжыць жыццё і палепшыць яго якасць. Разам з тым, з узростам арганізм робіцца больш адчувальным да дзеяння прэпаратаў, іх дазіроўкі і камбінацый лекавых сродкаў.

 
Людміла Жылевіч
Галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця)
Часам наяўнасць іншых захворванняў, акрамя хранічнай сардэчнай недастатковасці, прыводзіць да таго, што людзі прымаюць большую колькасць лекаў, частка з якіх дадаецца за кошт самалячэння. Безумоўна, ёсць лекавыя сродкі, якія жыццёва неабходныя чалавеку, напрыклад, у выпадку з цукровым дыябетам або артэрыяльнай гіпертэнзіяй. Разам з тым, неабходна памятаць, што кожны прэпарат, вышэйшы за пяць, які вымушаны прымаць чалавек, скарачае яго даўгалецце да 20%.

Як адзначыла эксперт, любое прызначэнне новых або дадатковых прэпаратаў, іх дазіроўка і камбінацыя дакладна вывяраецца ўрачом. Але пацыенты нярэдка грашаць тым, што самастойна «прызначаюць» сабе новыя лекавыя сродкі, часам абсалютна беспадстаўна, а толькі таму, што яны «дапамаглі» сябру або суседцы. У такіх сітуацыях рызыка ўскладненняў і пабочных эфектаў узрастае ў геаметрычнай прагрэсіі, падкрэсліла Людміла Жылевіч, дадаўшы, што падобныя дзеянні могуць стаць прычынай смяротнага зыходу.

8 прычынаў павелічэння колькасці прэпаратаў для прыёму

  1. Празмернае ўжыванне солі і вадкасці. Гэта прыводзіць да залішняй нагрузкі на сардэчную мышцу. Як вынік – дэкампенсацыя стану, а значыць – з'яўленне слабасці і ацёкаў, дыхавіцы.
  2. Пагаршэнне самаадчування ў сувязі з тым, што чалавек самастойна знізіў дозу ці адмяніў прыём лекаў, альбо забыўся прыняць прэпарат.
 
Людміла Жылевіч
Галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця)
Дзеянне любога лекавага сродку можна ўмоўна падзяліць на тры этапы: пік нарастання канцэнтрацыі, перыяд плато (час дзеяння прэпарата) і зніжэнне яго канцэнтрацыі. Таму вельмі важна выконваць кратнасць прыёму лекаў. Калі прэпарат дзейнічае 8 гадзін, значыць, праз 8 гадзін яго трэба выпіць, калі 12 – значыць, праз 12 гадзін.

3. Занадта вялікая фізічная актыўнасць, якая, у сваю чаргу, прыводзіць да непажаданай і дадатковай нагрузкі на сэрца.

4. Прастудныя захворванні. Трэба памятаць, што любое ВРІ – заўсёды ўдар па сэрцы.

 
Людміла Жылевіч
Галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця)
Пры прастудных захворваннях арганізм схільны да таксічнага ўплыву, звязанага з мікробным ці вірусным паходжаннем хваробы. У выніку павышаецца тэмпература, пачашчаецца сэрцабіцце. З-за гэтага нагрузка на сэрца ўзрастае шматкроць.

5. Прыём абязбольвальных сродкаў, асабліва ва ўзросце, старэйшым за 75 гадоў. Некаторыя з іх уплываюць на вязкасць крыві (разрэджваюць яе), таму акуратнымі варта быць людзям са схільнасцю да крывацёкаў.

6. Алкаголь і тытунь.

7. Стрэсы і нервовае перанапружанне. Прычым прычынай пагаршэння стану могуць стаць як празмерныя адмоўныя эмоцыі, так і станоўчыя.

8. Хранічны недахоп сну. Ён выклікае павышаную стамляльнасць. Ад недасыпання пакутуе мозг, а значыць, і ўвесь арганізм у цэлым.

Праверыць, ці ёсць у вас першыя прыкметы дэкампенсацыі хранічнай сардэчнай недастатковасці, можна ў гэтай анкеце.

Анкета для самакантролю

  1. Ці пагоршылася ваша самаадчуванне ў параўнанні з папярэднім днём, ці ўзмацнілася адчуванне слабасці, разбітасці, стамляльнасць?
  2. Ці ўзмацнілася азызласць ступняў і лытак за мінулы дзень?
  3. Ці з'явілася адчуванне цеснаты абутку, адзення?
  4. Ці ўзмацнілася адчуванне дыхавіцы?
  5. Ці з'явіўся кашаль?
  6. Ці адзначаліся начныя абуджэнні з-за адчування недахопу паветра, ці была неабходнасць у дадатковай падушцы?
  7. Ці назіралася зніжэнне колькасці мачы, якая выдзелілася за суткі?
  8. Ці адзначаўся дадатак у вазе на 1-1,5 кг за апошнія суткі?
  9. Ці паменшыўся апетыт?

Якія меры трэба прыняць?

Норма спажывання солі для чалавека з хранічнай сардэчнай недастатковасцю – 3 г у суткі (максімум 5 г). Каб лішні раз не перасольваць ежу, эксперт раіць:

  • прыбярыце сальніцу са стала, каб не хацелася дасаліць ежу;
  • не купляйце кансерваваныя прадукты і паўфабрыкаты;
  • пры падрыхтоўцы страў замест солі выкарыстоўвайце розную зеляніну, прыправы і вострыя прыправы;
  • ешце больш гародніны і садавіны;
  • мяса і рыбу дадаткова саліць не варта, яны ўжо ўтрымліваюць дастатковую колькасць солі.

Важна таксама абмежаваць спажыванне вадкасці. Простае правіла: колькі чалавек выпіў вадкасці, столькі ён павінен страціць. Вызначыць гэта даволі лёгка. Для гэтага неабходныя вагі. Калі да вечара ваш вага не змянілася (не зрабілася значна большай, напрыклад, павялічылася на 1 кг), значыць, вы спажываеце дастатковую колькасць вадкасці. Яшчэ адзін варыянт – наяўнасць ацёкаў ног. Калі ўвечары вашыя ногі моцна ацякаюць, трэба перагледзець свой пітны рэжым.

Што рабіць, калі піць хочацца нясцерпна? У гэтым выпадку ёсць некалькі хітрасцяў, якія дапамагаюць падмануць пачуццё смагі:

  • прапалашчыце рот вадой;
  • пачысціце зубы;
  • піце павольна, невялікімі глыткамі;
  • дадайце ў ваду трохі лімона;
  • не піце каву і алкагольныя напоі – яны ўзмацняюць адчуванне сухасці ў роце.

Фізічныя нагрузкі неабходна выконваць штодня (у цэлым – не меней за 150 хвілін у тыдзень). Актыўнасць можа быць рознай па інтэнсіўнасці. Але! Варта ведаць межы сваёй фізічнай актыўнасці і ніколі не перавышаць уласныя магчымасці.

Выконваць фізічныя практыкаванні можна праз дзве гадзіны пасля прыёму ежы ці медыкаментаў. Пачынаць нагрузку варта з размінкі, выканаўшы 3-5 разагравальных практыкаванняў. Рухі павінны быць плаўнымі.

Пазбягайце таксама рэзкай змены становішча, напрыклад, з гарызантальнага ў вертыкальнае. Гэта можа стаць прычынай галавакружэння і прывесці да падзення. Калі вы адчуваеце сябе не вельмі добра, у гэты дзень лепей адмовіцца ад фізічных практыкаванняў.

Спыніць выкананне фізічных практыкаванняў неабходна пры болю ў грудзіне, рэзкім абцяжарванні дыхання, слабасці, моцным галавакружэнні, пачашчаным ці запаволеным сэрцабіцці.

Надавайце ўвагу збалансаванаму харчаванню. Старайцеся, каб ваш рацыён утрымліваў дастатковую колькасць карысных рэчываў, вітамінаў і мінералаў. Вельмі карысныя для сэрца калій і магній. Так, калій здольны знізіць тонус сасудаў і спрыяе скарачэнню гладкай мускулатуры сасудзістай сценкі. Магній валодае гіпатэнзіўным дзеяннем (зніжае артэрыяльны ціск) і дыурэтычнай (мачагоннай) уласцівасцю.

Агульныя рэкамендацыі па прыёме лекаў

  1. Пры сабе, а таксама на любым бачным месцы неабходна мець лісток з прызначанымі вам медыкаментамі з указаннем дозаў і часу прыёму. Так вы не заблытаецеся і не забудзецеся своечасова прыняць прэпарат.
  2. Прымаць лекі варта ў адзін і той жа час і штодня.
  3. Захоўваць лекі лепш у арыгінальнай упакоўцы, а не асобна ў блістэрах.
  4. Нават калі вы адчулі сябе лепей, не прапускайце самастойна прыём лекаў. Лепей парайцеся з урачом. Магчыма, неабходна змяніць прэпарат або змяніць дазіроўку.
  5. Забыліся прыняць своечасова прэпарат? Не варта прымаць адразу дзве дозы адначасова.
 
Людміла Жылевіч
Галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця)
Доза прэпарата, якая прапісаная ўрачом, разлічаная па сваім дзеянні на пэўны інтэрвал часу. Калі прыняць дзве таблеткі, гэта не павялічыць часавы інтэрвал дзеяння прэпарата ўдвая, а павялічыць яго дозу. Гэтым самым можна нанесці сабе непапраўную шкоду.

6. Не прызначайце сабе самастойна лекавыя сродкі. Нават калі яны «вельмі эфектыўныя і сучасныя».

7. Прымаць лекі не варта нашча. Пачніце дзень з лёгкага сняданку, а праз гадзіну можна выпіць прэпарат.

 
Людміла Жылевіч
Галоўны пазаштатны герантолаг Міністэрства аховы здароўя, кіраўнік Рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця)
Дзякуючы гэтым рэкамендацыям вы зможаце дасягнуць добрай якасці жыцця, нягледзячы на ваш «букет» захворванняў. А ваша схема лячэння будзе ўтрымліваць толькі самыя неабходныя прэпараты, якія будуць трымаць захворванні пад кантролем.

Падпісвайцеся на наш канал у Telegram, групы ў Facebook, «УКантакце», у «Аднакласніках» – і будзьце ў курсе свежых навінаў! Толькі цікавыя відэа на нашым канале YouTube, далучайцеся!

Матэрыялы на сайце 24health.by носяць інфармацыйны характар і прызначаныя для адукацыйных мэтаў. Інфармацыя не павінна выкарыстоўвацца ў якасці медыцынскіх рэкамендацый. Ставіць дыягназ і прызначае лячэнне толькі ваш урач. Рэдакцыя сайта не нясе адказнасці за магчымыя негатыўныя наступствы, якія ўзніклі ў выніку выкарыстання інфармацыі, размешчанай на сайце 24health.by.

132 0 15

Глядзіце таксама
Наверх